Мэдээллийн системийн vндэс : Вэб дэхь бизнесийн элментүүдэд HTML, XML, Java-г ашиглах ба үзүүлж буй үр нөлөө
Үүсэл хөгжил Өнөөдөр, мэдээлэл өндөр хөгжсөн энэ үед хэрэглэгчдийг бид хангалттай их мэдээллээр хангах шаардлагатай. Гэвч саяхныг хүртэл уг мэдээлэлэл нь хэт өөр өөрийн форматад тулгуурласан, солилцоход бэрх байсан. Жишээ нь word-processing пргорамууд нь цаасан дээр мэдээллээ буулган дамжуулахад тохиромжтой байхад, өгөгдлийн сангийн удирдлагын системүүд нь ихэнхдээ эцсийн хэрэглэгчидэд тохиромжгүй хэлбэрээр бүтэцлэгдсэн байдаг. Энэ бүхнийг шийдэх эхний алхам нь Standart Generalized Markup Language (SGML) байлаа. Чарлез Голдфарб нь үүнийг анх 1960 онд зохиож байсан ч 1986 онд ISO стандарт бий болсноор уг хэлийг олон улсын стандарт хэмээн зарласан байдаг. Тэгээд 1980 оны сүүлээр пүүсүүд болон төрийн байгууллагууд энэхүү таг –д суурилсан хэлийг ашиглаж эхэлжээ. Энэ нь цаасан баримт бичгийг хоорондоо солилцох хялбар аргыг бий болгосон аж. Удалгүй 1990 онд Вэб үүссэнээр зөвхөн цөөн тооны компьютерууд хоорондоо өгөгдөл солилцох биш, дэлхий даяар мэдээлэл солилцох болсон. SGML –н таг бүтэц нь интернэтийн энэ хувьсгалыг тэргүүлэх байсан боловч түүний комплекс хэлбэр нь вэб апликэшны дизайнд тохиромжгүй байв. Ийнхүү SGML –н оронд Интернэт нь Hypertext markup language (HTML)-г ашиглахаар болжээ. HTML нь нэг платформоос нөгөөх рүү хялбархан дамжих hypertext document –г үүсгэдэг SGML –н хялбар болгосон хувилбар юм. Тим Бэрнэрс-Лий нь 1991 онд шинжлэх ухааны бичиг баримтыг зохион байгуулах, өөр өөр платформруу дамжуулах зорилгоор үүсгэжээ. HTML нь Hypertext Transfer Protocol (HTTP) –г ашигладаг. Энэхүү шинэ “нээлтийг” удалгүй зөвхөн шинжлэх ухааны зориулалттай бус байгууллагууд бизнесийн бичиг баримтаа цаасар бус явуулах зорилгоор мөн электрон худалдаа хэлбэрээр өргөнөөр ашиглаж эхэлсэн. Гэвч HTML нь хэд хэдэн сул талтай. Хамгийн голчлох зүйл нь бол HTML-н юунд зориулагдсан нь юм. HTML нь зөвхөн мэдээллийг яаж харагдах ёстойг л зааж өгдөг. Мэдээллийн синтакс (логик бүтэц) утга, агуулгыг харуулахаар зохиогдоогүй. Өөр нэгэн HTML-н дутагдалтай тал гэвэл өргөтгөх боломжгүй байдаг. Шинээр “таг” үүсгэх боломжгүй гэсэн үг. Мөн HTML нь олон хувилбарууд дээр ажилладаг “стандарт” юм. Вэб програмистууд статик HTML хуудсуудаа хүртэл бүх том том браузеруудад мөөн бүх хувилбаруудад нь шалгах шаардлагатайг мэднэ, учир нь тэд бүгд энэхүү “стандарт” –г өөр өөрөөр хэрэгжүүлж байдаг. 1996 онд World Wide Web Consortium (W3C) –н ивээл доор ажиллаж байсан хэсэг бүлэг хүмүүс шинэ стандарт “таг”-суурилсан XML хэлийг зохиожээ. HTML-н тухай ерөнхий ойлголт HTML хэл нь script хэл бөгөөд ямар нэг хөрвүүлэлт шаарддаггүй, дурын текст боловсруулах програм дээр бичиж болдог. HTML (Hyper Text Markup Language) Энэ нь ердийн текст, зураг, гарчиг, энгийн жагсаалт зэргийг үзүүлж чадах хуудсын бүтцийг тодорхойлон бичдэг хэл юм. “Hyper Text” гэдэг нь тогтворгүй, тайван бус гэсэн утгатай. “Markup Language” гэдэг нь < ба > гэсэн 2 тэмдгийн (их багын тэмдэг) хооронд бүх код нь бичигддэг хэл гэсэн утгатай. Үүнээс дүгнээд хэлэхэд HTML гэдэг нь “Их багын тэмдгийн хоорондох тогтворгүй текстээс бүтсэн хэл” гэсэн утгатай юм. Тогтворгүй текст гэж нэрлэсний учир нь эдгээр текстүүд нь холбоосоор дамжин бусад хуудас руу шилжих чадвартай. Өөрөөр хэлбэл цэсэн дээр дарахад өөр хуудас гарч ирдэг. Үүнээс гадна өөр хоорондоо холбогдсон хуудсуудыг нэгээс нь нөгөө рүү үсрэх байдлаар үзэх боломжоор хангагдсан байдаг. Web хуудасыг хийхэд tag гэсэн ойлголт гарч ирдэг. HTML файл гэдэг нь tag-уудыг агуулсан .htm болон .html өргөтгөлтэй байдаг. Tag нь өнцгөн хаалтан дотор бичигдэнэ. Тухайн команд нь зөвхөн эхэлсэн хаалтаас хаасан хаалт хүртлэх програмын мөрөнд хүчинтэй байна. HTML хэлний командуудыг TAG гэж нэрлэх ба TAG нь эхлэл ба төгсгөлөөс тогтоно. Эхлэл нь <…> хашилтан дотор, төгсгөл нь хашилтан дотор тус тус байрладаг. Гүйцэтгэх үйлдлээ эхлэл ба төгсгөлийн хооронд бичнэ. Жишээлбэл, хуудсанд гарчиг оруулахын тулд TITLE тагийг ашиглах бөгөөд дараах байдлаар бичнэ. Мэдээллийн системийн үндэс Интернэтийн ихэнх протоколууд Интернэт программчилалын хязгааргvй ажлыг хөнгөвчилдөг. World Wide Web нь эдгээр протоколуудын нэг нь бөгөөд харин Hypertext Markup Language (HTML) нь зөвхөн Интернэтээр мэдээллийг дамжуулахад хэрэглэгддэг хэлнvvдийн нэг юм. Энэ нь уг хэл дээд тvвшний хэлнvvд болох С++, Visual Basic мэттэй холбогддоггvй гэдгийг харуулж байна. Өөрөөр хэлбэл HTML нь өөрөө хөрвvvлдэггvй харин вэб браузераар танилцуулагддаг байна. Статик хуудас (Static HTML Page) Статик хуудас нь хэрэглэгчийн хүсэлтэнд зориулж урьдчилан бэлтгэсэн HTML хуудас (Вэб хуудас) юм. Вэб сервер энэхүү хуудсыг ямар нэгэн тусгай үйлдэл хийлгүйгээр шууд хэрэглэгч рүү явуулдаг. Харин хуудсыг үзэх хэрэглэгчийн хүсэлт нь URL хаяг, эсвэл URL хаяг руу заасан холболт байж болно. Жишээлбэл, http://www.company.com/home.htm хаяг нь сервер рүү илгээгдэж сервер нь хариу (HTML хуудас) буцаана. Динамик хуудас (Dynamic HTML page) Динамик хуудас нь хэрэглэгчийн хүсэлтийн дагуу үүсгэгддэг. Хэрэглэгч Вэб браузер дээр text box, menu, check box зэргийг бөглөж, сонголт хийгээд тухайн Form дээрх товчлуур дээр дарснаар мэдээлэл сервер рүү илгээгддэг. Уг мэдээллийг сервер хүлээн авч өгөгдлийн санд хадгалах буюу script, application зэргээр боловсруулалт хийгээд үр дүнг нь HTML хуудсаар хэрэглэгч рүү илгээдэг. HTML тагуудыг хэдэн хэдэн ангилалд оруулан авч үзэж болно. Үүнд: 1. Html Basics–Вэб хуудасны үндсэн тагууд, 2. Html Text–Текстэн мэдээлэлтэй ажиллах тагууд, 3. Html Lists–Жагсаалт үүсгэх тагууд, 4. Html Images–Зурагтай ажиллах тагууд, 5. Html Links–Холбоос тагууд, 6. Html Backgrounds–Вэб хуудасны дэвсгэрийг тохируулах тагууд, 7. Html Tables–Хүснэгттэй ажиллах тагууд, 8. Html Frames–Frame-тэй ажиллах тагууд, 9. Html Forms–Form, анкеттай ажиллах тагууд, 10. Html Metatags–Хайлтын систем болон браузертай ажиллах тагууд, 11. Html Hexcolors-Өнгөтэй холбоотой тагууд. Үндсэн HTML хэлний бүтэц нь толгойн хэсэг ба их биеийн хэсгээс тогтох ба HTML, HEAD, BODY гэсэн үндсэн 3 тагийг агуулна. Java програмчлалын хэлний тухай ерөнхий ойлголт 1980-аад оны сүүл, 1990 оны эхээр програмистууд чухамдаа л өөрсдийн төгс програмчлал хэлтэй болсон гэж бодож байлаа. Энэ бол C++ хэл юм. Хүчирхэг C хэлний үндсэн зарчмаас гадна объект хандалт ухагдахуун C++ тусгаж чадсан байлаа. Гэвч 1990 оны интернэтийн хүчтэй давалгаа болох WWW (World Wide Web) гарч ирснээр C++ энэхүү технологид нийцэхээ больсон юм. Ингээд програм хангамж хөгжүүлэгчид дахин “төгс” програмчлалын хэлний эрэлд гарав. Java хэл бол хэдийгээр C++-ийн дараагаар түүний үндсэн шинж чанаруудыг багтаан хөгжүүлэгдсэн боловч жинхэнэ програмчлалын хэл болж чадсан юм. Зарим мэргэжилтэнгүүд “Java хэл нь Интернэтэд ажиллах боломжтой С++” гэж хэлдэг. Үнэн хэрэгтээ Java нь платформ үл хамаарах гэсэн үндсэн философитой бие даасан програмчлалын хэл юм. 1991 онд Sun Microsystems Inc-ийн Жеймс Гослин (Гослин бол C++ хэлийг зохиож байсан нэгэн), Патрик Найтон, Крис Варт, Эд Франк, Майк Шеридан нар Java-гийн анхны санааг гаргаж эхэлсэн юм. 18 сарын хөгжүүлэлтийн дараа анхны хувилбараа гаргаж, програмчлалын хэлээ “Оаk” гэж нэрлэв. Гослин өөрийн цонхоор байнга хардаг модны нэр “Oak”-аар шинэ хэлээ нэрлэсэн боловч ийм нэртэй өөр програмчлалын хэл байдгийг мэдсэнийхээ дараа хожим 1995 онд “Java” гэж нэрлэсэн гэдэг (Java-гийн хөгжүүлэгчид ажлын ойролцоох кафед байнга суудаг байсан бөгөөд кафенынхан “Java” гэдэг нэрийг тэдэнд санал болгосон түүхтэй). Java-г анх олон үйлдлийн систем, платформ үл хамаарах хэл болгох үүднээс хөгжүүлсэн юм. Учир нь тухайн үед ганц компьютер гэлтгүй, гар утас, жижиг зөөврийн компьютер PDA зэрэг олон төхөөрөмжүүд зах зээлд гарч ирж байсан аж. Sun Microsystems Inc-ийнхан энэ чиг хандлагыг урьдчилан харж, Java-г хөгжүүлэх Green төслийг эхлүүлжээ. Харамсалтай нь энэ төсөлд өөр компани ялж, Green төсөл нурах аюулд хүрсэн юм. Аз болоход 1990-ээд онд Web асар хурдацтай хөгжиж эхэлсэн бөгөөд динамик вэб хийхэд Java-г ашиглах боломжтойг багийнхан олж харав. Green төслийн зорилго ч үйлдлийн систем, платформ үл хамаарах байсан учир интернэтэд ажиллах боломжтой програмчлалын хэл бүтээхэд илүү дөхөм болжээ. Ингэж дөрвөн жилийн нөр их хөдөлмөрийн үр дүнд 1995 онд Java-г албан ёсоор олон нийтэд зарласан түүхтэй. Java нь C++ хэлний бүхий л шинж чанарыг агуулж чадсан төдийгүй харин ч С++-ийн зарим үйлдлүүдийг улам боловсронгуй болгож, аюулгүй найдвартай, тогтвортой гүйцэтгэлтэй жинхэнэ “объект хандалтат, платформ үл хамаарах” хүчирхэг програмчлалын хэл болж чадсан юм. Жава Зураг:243px-Java-Logo.svg.png Объект хандалтат програмчлалын хэл Үйл ажиллагаа: Объект хандалтат програмчлалын хэл Бүтээгдсэн он: 1995 Зохиогч: Sun Microsystems Хамгийн сүүлийн хувилбар: Java Standart Edition 6.0 Хамгийн сүүлийн хувилбарын огноо 2006 оны 12 сарын 11 Үүсэл гарал: C++, Smalltalk Үйлдэлийн систем: Windows, Linux, Mac OS X, Solaris Лиценз: GNU General Public License / Java Community Process Вэб хуудас: http://java.sun.com XML-н тухай ерөнхий ойлголт Бид өнөөдөр компьютерийн хувьсгалын хоёр дахь давалгааны өмнө яг тулж ирээд байна. XML технологийн гол онцлог нь маш өндөр хурдтай компьютер шаарддаг. Энэ технологи нэвтэрснээр хүн болгон программ зохиогч, дүр бүтээгч болон хувирна. Өнөөдөр хүн бүх жолооч гэдэгтэй л адил. Захиа бичих, сонин хэвлэл унших, форумд оролцох гэх мэт өнөөгийн хэрэглээ юу ч биш болно. Ийм зүйл дөнгөж А үсгийн хэмжээнд яригдана. Ашиглах арга зам нь ч маш амар хялбар болно. Энэ технологи нэвтрэхэд учирч буй гол саад бол хүчтэй компьютер үнэтэй байгаа явдал юм. XML- Extended Markup Language буюу өргөтгөсөн тэмдэгтийн хэл гэсэн утгатай . Энэ хэл нь тодорхой утга бүхий тагуудын тусламжтайгаар элементүүдийг тодорхойлох , түүнчлэн элмент бүрд ямар нэг мэдээлэл (metadata) нэмэхийг зөвшөөрдөг . XML бол ирээдүйн вэбийн нэг чухал хэрэгсэл электрон мэдээллийн үндэс болох нь тодорхой болсон хэл юм . XML бол өгөгдлүүдийг тодорхой тагуудаар тэмдэглэх бичлэгтэй бөгөөд өгөгдлөө дэлгэцэнд гаргах болон боловсруулахдаа олон төрлийн технологийг ашигладаг . Хэлэбрийн хувьд HTML - тэй төстэй . XML нь вэб хуудас хэрхэн харагдах хэлбэрийг өөрчилж чадахгүй . HTML-г XML орлосон ч текстийн хэлбэр дүрс гэх мэтийг дэлгэцэнд гаргахад CSS (Cascading Style Sheet) мөн Javascript зэрэг нь XML- д мөн л ашиглагдана . XML бол SGML-н хялбаршуулсан хувилбар юм . HTML нь тагийг шинээр тодорхойлох боломжгүй , уян хатан бус явцуу хүрээтэй юм . XML-н өөр нэгэн давуу тал бол Unicode-ийг ашиглан тагийг янз бүрийн хэлний үсгүүдээр текстийг бичиж болно. Xml нь өгөгдөлийг илүү бүтэцлэгдсэн мөртлөө маш энгийн байдлаар хэвшүүлж чаддагаараа бусад адил технологиос илүү ихээр дэлгэрсэн. XML файлын бүтэц XML файл нь 3н хэсгээс бүрдэнэ: • Prolog (боловсруулалтын заавар,DTD,тэмдэглэгээ) • Body (өгөгдөл элементүүд) • Epilog (боловсруулалтын заавар, тэмдэглэгээ) XML-ийн зарим чанар XML нь SGML-ын маш олон шинж чанарыг бvрэлдэхvvндээ авсан ба XML-ийн зарим чанарыг дурдвал: • XML нь интернэт протоколуудад ашиглагдаж чадна (HTTP, MIME ...). Энэ нь мэдээллийг интернэтээр хэрэглэх маш сайн формат • XML нь application-д хязгаарлагддаггvй. Ямар ч программ XML баримтуудыг дэмжиж, тvvнийг ашиглаж чадна • XML нь платформ хязгаарлагддаггvй. Машины тєрєлд зохицон Unicode зэрэг технологийн хэрэглэдэг. • XML нь ямар нэгэн лиценз нэхэхгvй. Энэ нь Олон улсын стандартын байгууллагаар зохицуулагдаж байдаг • GSML-тэй зохицдог • XML нь бvл технологи юм. XML нь хувьслын дvнд Style Sheets, hyperlink, DOM (document object model)-уудыг багтаасан. Товчхон хэлбэл XML нь SGML ба HTML-ийн бvх сайн чанарыг багтаасан, зохицох чадвар сайтай, өндөр хэрэглээтэй ба ямар ч программд ”бvтэц бvхий” өгөгдлийг хадгалах, хэрэглэхэд ашиглах боломжтой markup language юм.   Дүгнэлт Вэбийн эхэн үеийн вэбсайтууд нь энгийн кодчлолтой буюу HTML (HyperText Markup Language) формат ашиглан вэб хуудсуудыг вэб хөтчөд ойлгомжтой байдлаар гаргаж байсан бөгөөд энгийн статик вэбсайт бүтээхэд мэргэжлийн вэб дизайнер, вэбмастер шаардлагатай байсан. HTML файлд хадгалагдсан мэдээлэл нь хэрэглэгчийн хүссэн байдлаар, хэрэглэгчийн сонголтоос хамааран өөрчлөгддөггүй тогтмол учир "Статик вэбсайт" гэсэн ойлголт гарсан. Нэгэнт мэдээллийг оруулаад хадгалсан бол өөрчлөх боломж тун бага, хэрэглэгчийн хүссэн мэдээллийг шүүн гаргадаггүй учир түгээх мэдээллийн шинж чанар хязгаарлагдмал байсан. Вэб хөгжих явцад вэб скрипт програмчлалын хэл болох PHP (Personal Home Page) гарч ирсэн шинэ төрлийн вэбсайтууд гарах үндсийг тавьсан. Вэб програмчлалыг ашиглан энгийн статик вэбсайтаар хүргэж байсан мэдээллийг MySQL гэх мэт мэдээллийн баазаас шүүн, олон нийтэд хүргэх эсвэл тодорхой хүмүүст нууц үгээр хамгаалан хүргэх, газар орноос хамааран мэдээлэл хүргэх, энгийн текст засварлагч болох WYSIWYG (What-You-See-Is-What-You-Get) засварлагч хэрэглэх боломж, төрөл бүрийн мэдээллийн баазтай холбогдох боломжууд нээгдсэн бөгөөд Динамик буюу уян хатан вэбсайтууд төрөн гарч эхэлсэн. Динамик вэбсайтын гол давуу тал нь энгийн хэрэглэгчид мэдээлэл оруулах, засварлах боломжтой WYSIWYG засварлагч бөгөөд энэ нь бидний хэрэглэж заншсан Microsoft Word шиг засварлагчаар дамжуулан мэдээлэл оруулах боломжийг олгодог. Програмчлалын хэлүүдийг дараах үзүүлэлтүүдээр ихэвчлэн хэмждэг гэнэ. • Шинээр гарч ирж байгаа программууд ямар хэл дээр бичигдсэн • Одоо хэрэглэгдэж байгаа программууд ямар хэл дээр бичигдсэн • Хөгжүүлэгч нарын гол хэл юу байна • Ер нь хөгжүүлэгч нар ямар хэлийг ашиглаж байна • Вэб хайлтын системээс ямар хэлээр материал хайж байна • Ажлын шаардлага • Өөрийнх нь дуртай хэл ямар хэл байна. Вэб бүтээгч хэлний хөгжил улам цааш үргэлжилсээр байгаа бөгөөд вэб хөгжүүлэгчдийн хувьд ямар хэл илүү өргөн ашиглагдаж байна, ямар хэл илүү ур чадвар шаардаж байна гэдгээс нь хамааруулж дүгнэдэг байна. Ер нь ямар ч хэлээр бичдэг бай вэб хөгжүүлэгч болох гэж байгаа бол дээрхи гурван хэлийг заавал гадарладаг эсвэл мэддэг (эзэмшсэн бол бүр сайн) байх шаардлагатай юм байна.
start=-46 , cViewSize=50 , cPageCount=1

4 сэтгэгдэл:

null
bazooka (зочин)

BI web -n talar uruu sudalj bga bolhoor ih heregtei medeelel bna byrlaalaaa

RRock (зочин)

tanks yg heregtei medeelel bna shoo!!!

батгэрэл (зочин)

shaaaaaaa haha
llraaa

saruul (зочин)

bayrllaa

Сэтгэгдэл үлдээх



(нийтэд харагдахгүй)

(оруулах албагүй)
(HTML синтакс зөвшөөрөгдөөгүй)


(Зурган дээрх тоог оруулна уу)